Należy rozgraniczać Ślązacy Niemcy, głównie przed WW2 i Ślązacy
Polacy teraz.
**
Dietmar Brehmer, lider górnośląskich Niemców oznajmił:
"RAŚ, Gorzelik i wielu innych mówią, że ofiarami
„tragedii górnośląskiej
byli Ślązacy, a ja dopowiadam że górnośląscy Niemcy."
Pisząc o obozie ‘Zgoda’ i tzw. „tragedii górnośląskiej” wyraźnie
rozgranicza kogo tam sowieckie NKWD przetrzymywało celem posłania na zalecone
przez Aliantów roboty do CCCP / ZSRR.
A CI PONIŻSI TO BYLI I SĄ NIEMCY !! ZE ŚLĄSKA - ALE NIEMCY !! NO A ŚLĄSK OD 1945 I POGONIENIA STĄD GERMAŃSTWA NA ZAWSZE JEST POLSKI !!
Ten portalik sieje głównie dezinformację nie rozgraniczając Niemców od Polaków.
Gerhart Hauptmann – powieściopisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury – ślązak Niemiec.
Maria Goeppert-Mayer – pochodząca z Katowic fizyczka i laureatka Nagrody Nobla (1963) – ślązak Niemiec.
August Hlond – kardynał, prymas Polski, obrońca polskości na Górnym Śląsku. – ślązak Niemiec.
Otto Stern – fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (1943), urodzony w Żorach. – ślązak Niemiec.
Kurt Alder – chemik, laureat Nagrody Nobla (1950), urodzony w Katowicach-Koszutce. – ślązak Niemiec.
Carl Godulla - – ślązak Niemiec.
Guido Henckel von Donnersmarck – ślązak Niemiec. itp.
ZADAŁEM TEMAT 'AI' CZYLI Chat GPT - OTO REZULTAT
spis
sławnych Ślązaków przed WW2
Jeśli przez
„przed WW2” rozumiesz okres do wybuchu
II wojny światowej (1939 r.), to wśród najwybitniejszych Ślązaków
(urodzonych na Śląsku lub silnie z nim związanych) można wymienić:
|
Osoba |
Lata życia |
Kim był(a) |
|
Wojciech Korfanty |
1873–1939 |
Przywódca
powstań śląskich, polityk, działacz narodowy. |
|
Karol
Miarka |
1825–1882 |
Pisarz,
wydawca, obrońca polskości Górnego Śląska. |
|
Józef
Lompa |
1797–1863 |
Nauczyciel,
poeta, folklorysta, działacz oświatowy. |
|
Juliusz
Ligoń |
1823–1889 |
Poeta
ludowy, publicysta. |
|
Norbert
Bończyk |
1837–1893 |
Duchowny i
autor poematów o Śląsku. |
|
Konstanty
Damrot |
1841–1895 |
Ksiądz,
poeta, badacz historii Śląska. |
|
Jan
Nikodem Jaroń |
1881–1922 |
Dramaturg,
autor sztuk o powstaniach śląskich. |
|
Stanisław
Ligoń |
1879–1954 |
Pisarz,
grafik, popularyzator kultury śląskiej (przed wojną już znany). |
|
Jerzy
Ziętek |
1901–1985 |
Powstaniec
śląski podrzędnej wartości; przed wojną działacz społeczny – po WW2 komunista
i stalinowiec – wróg Polaków i Polski !! |
|
Alojzy
Falla |
1869–1933 |
Działacz
społeczny i narodowy. |
Nauka i technika
- Johannes Hevelius (1611–1687) –
urodzony w Gdańsk; nie był Ślązakiem, więc często błędnie trafia do takich
zestawień.
- Michael Sendivogius (1566–1636)
– związany ze Śląskiem, alchemik i filozof przyrody.
- Friedrich Bergius (1884–1949) –
urodzony we Wrocław, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii.
Literatura i kultura
- Joseph von Eichendorff
(1788–1857) – jeden z najwybitniejszych poetów niemieckiego romantyzmu,
urodzony w Łubowicach na Górnym Śląsku.
- Angelus Silesius (1624–1677) –
właściwie Johannes Scheffler, urodzony we Wrocławiu.
- Gerhart Hauptmann (1862–1946) –
noblista, urodzony w Szczawnie-Zdroju na Dolnym Śląsku.
Duchowni
- August Hlond (1881–1948) –
urodzony w Brzęczkowicach (obecnie Mysłowice), prymas Polski.
- Jan Kapica (1866–1930) – jeden
z najwybitniejszych duchownych Górnego Śląska.
Muzyka
- Paul von Klenau nie był
Ślązakiem – bywa błędnie wymieniany.
- Moritz Brosig (1815–1887) –
organista i kompozytor związany z Wrocławiem.
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Przygotuj
zestawienie wyłącznie Górny Śląsk
Poniżej
znajduje się zestawienie najbardziej znanych postaci pochodzących z Górnego Śląska lub z nim trwale związanych, które
zdobyły rozgłos przed 1939 rokiem.
Politycy i działacze
społeczni
- Wojciech Korfanty (1873–1939) – przywódca III Powstania Śląskiego, poseł do Reichstagu i Sejmu RP, jedna z najważniejszych postaci w historii Górnego Śląska.
- Józef Rymer (1882–1922) –
pierwszy wojewoda śląski.
- Józef Londzin (1862–1929) –
działacz narodowy i burmistrz Cieszyna.
- Adam Napieralski (1861–1928) –
wydawca „Katolika”, poseł do parlamentu pruskiego.
- Jan Kustos (1893–1932) –
działacz Związku Górnoślązaków.
Pisarze i poeci
- Józef Lompa (1797–1863) –
pionier piśmiennictwa górnośląskiego.
- Karol Miarka (1825–1882) –
najwybitniejszy pisarz i wydawca Górnego Śląska XIX wieku.
- Juliusz Ligoń (1823–1889) –
poeta ludowy.
- Norbert Bończyk (1837–1893) –
autor poematów o Śląsku.
- Konstanty Damrot (1841–1895) –
poeta, historyk i językoznawca.
- Jan Nikodem Jaroń (1881–1922) –
dramaturg powstańczy.
- Stanisław Ligoń (1879–1954) –
przed wojną znany pisarz, rysownik i radiowiec.
Duchowieństwo
- August Hlond (1881–1948) –
prymas Polski.
- Jan Kapica (1866–1930) –
wybitny duszpasterz i społecznik.
- Emil Szramek (1887–1942) –
uczony, historyk kultury śląskiej (do 1939 r. znany przede wszystkim jako
duchowny i publicysta).
Naukowcy
- Jan Czekanowski (1882–1965) –
urodzony w Głubczycach, światowej sławy antropolog.
- Walery Goetel (1889–1972) –
urodzony w Suchej Górnej na Śląsku Cieszyńskim, geolog i ekolog.
Artyści
- Jan Cybis (1897–1972) –
urodzony we Wróblinie koło Opola, współtwórca koloryzmu.
- Teodor Bilar (1905–1981) –
malarz związany z Górnym Śląskiem.
Sportowcy (przed 1939)
- Ernest Wilimowski (1916–1997) –
jeden z najwybitniejszych piłkarzy przedwojennej Polski. A w czasie wojny
zdrajca bo piłkarz hitlerowski !!
- Gerard Wodarz (1913–1982) –
reprezentant Polski.
- Ryszard Piec (1913–1979) –
reprezentant Polski z Lipin.
- Wilhelm Piec (1915–1978) –
reprezentant Polski.
- Ewald Cebula (1917–1956) –
reprezentant Polski.
Przemysłowcy i
przedsiębiorcy - NIEMCY ZE ŚLĄSKA
- Franz von Winckler (1803–1851)
– twórca potęgi przemysłowej Górnego Śląska.
- Guido Henckel von Donnersmarck
(1830–1916) – jeden z najbogatszych przemysłowców Europy.
- Hubert von Tiele-Winckler
(1823–1893) – właściciel kopalń i hut.
Najbardziej rozpoznawalni
Górnoślązacy do 1939 r.
Gdyby
ograniczyć listę do postaci o największym znaczeniu historycznym i kulturowym,
należałoby wymienić:
- Wojciech Korfanty
- Karol Miarka
- Józef Lompa
- Juliusz Ligoń
- August Hlond
- Ernest Wilimowski – hitlerowski
piłkarz !!
- Stanisław Ligoń
- Jan Cybis
- Norbert Bończyk
- Konstanty Damrot
To
zestawienie obejmuje osoby uznawane za wybitne niezależnie od ich orientacji
politycznej czy narodowej i koncentruje się wyłącznie na historycznym Górnym Śląsku (bez Dolnego Śląska).
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Przygotuj
zestawienie wyłącznie osoby deklarujące polską tożsamość
Jeżeli
kryterium brzmi „wyłącznie osoby
deklarujące polską tożsamość lub jednoznacznie działające na rzecz polskości
Górnego Śląska”, to poniższa lista obejmuje postacie, których polska
identyfikacja jest dobrze udokumentowana w źródłach historycznych. W przypadku
XIX wieku należy pamiętać, że pojęcie nowoczesnej narodowości dopiero się
kształtowało, dlatego u części osób bardziej trafne jest określenie „działacz
polskiego ruchu narodowego” niż „zadeklarowany Polak”.
Politycy i działacze
narodowi
- Wojciech Korfanty (1873–1939) –
przywódca polskiego ruchu narodowego na Górnym Śląsku, organizator działań
na rzecz przyłączenia części regionu do Polski.
- Józef Rymer (1882–1922)
- Józef Londzin (1862–1929)
- Adam Napieralski (1861–1928)
- Paweł Stalmach (1824–1891)
- Emanuel Grim (1883–1950)
Pisarze, poeci i publicyści
- Józef Lompa (1797–1863)
- Karol Miarka (1825–1882) – od
lat 60. XIX w. świadomie identyfikował się z polskim ruchem narodowym.
- Juliusz Ligoń (1823–1889)
- Norbert Bończyk (1837–1893)
- Konstanty Damrot (1841–1895)
- Jan Nikodem Jaroń (1881–1922)
- Stanisław Ligoń (1879–1954)
Duchowieństwo
- August Hlond (1881–1948)
- Jan Kapica (1866–1930)
- Emil Szramek (1887–1942)
Powstańcy i organizatorzy
walk o przyłączenie do Polski
- Alfons Zgrzebniok
- Józef Grzegorzek
- Walenty Fojkis
- Jan Wyglenda
- Adam Kocur
- Michał Grażyński (choć nie był
rodowitym Ślązakiem, odegrał ważną rolę w polskim życiu politycznym regionu).
Sport
- Ernest Wilimowski – do 1939 r.
reprezentant Polski.
ernest
wilimowski to piłkarz hitlerowski !!
Masz rację,
że umieszczenie Ernest Wilimowski w takim zestawieniu wymaga ważnego doprecyzowania. --- po zajęciu
Śląska przez Niemcy w 1939 r. podpisał niemiecką listę narodowościową
(Volkslistę) i grał w niemieckiej reprezentacji --- w czasie wojny występował
dla niemieckich klubów i był wykorzystywany propagandowo przez III Rzeszę.
- Gerard Wodarz
- Ryszard Piec
- Wilhelm Piec
To
zestawienie obejmuje osoby, których działalność publiczna była jednoznacznie
związana z polskim życiem narodowym na Górnym Śląsku. Nie uwzględnia ono
wybitnych Górnoślązaków o identyfikacji niemieckiej (np. Joseph von
Eichendorff) ani osób o niejednoznacznej tożsamości narodowej. Historycy
podkreślają, że w XIX i na początku XX wieku na Górnym Śląsku istniało szerokie
spektrum identyfikacji – od polskiej, przez niemiecką, po przede wszystkim
regionalną (śląską), dlatego w niektórych przypadkach granice tych kategorii nie
są całkowicie ostre.
Poniżej część I (1–50) – osoby z historycznego Górnego Śląska, które do
1939 r. identyfikowały się z polskością lub działały na rzecz polskiego ruchu
narodowego.
|
Lp. |
Nazwisko i imię |
Dziedzina |
|
1 |
Józef
Lompa |
oświata |
|
2 |
Karol
Miarka |
literatura |
|
3 |
Karol
Miarka |
wydawca |
|
4 |
Juliusz
Ligoń |
poezja |
|
5 |
Norbert
Bończyk |
literatura |
|
6 |
Konstanty
Damrot |
nauka |
|
7 |
Paweł
Stalmach |
publicystyka |
|
8 |
Wojciech
Korfanty |
polityka |
|
9 |
Józef
Rymer |
polityka |
|
10 |
Józef
Londzin |
polityka |
|
11 |
Adam
Napieralski |
prasa |
|
12 |
Jan Kapica |
Kościół |
|
13 |
August
Hlond |
Kościół |
|
14 |
Emil
Szramek |
kultura |
|
15 |
Teodor
Kubina |
Kościół |
|
16 |
Jan
Nikodem Jaroń |
teatr |
|
17 |
Stanisław
Ligoń |
literatura |
|
18 |
Alfons
Zgrzebniok |
powstania |
|
19 |
Józef
Grzegorzek |
powstania |
|
20 |
Walenty
Fojkis |
powstania |
|
21 |
Jan Wyglenda |
powstania |
|
22 |
Michał
Grażyński |
administracja |
|
23 |
Teodor
Kulik |
powstania |
|
24 |
Bronisław
Janowski |
powstania |
|
25 |
Seweryn
Jędrysik |
powstania |
|
26 |
Józef
Szafarczyk |
powstania |
|
27 |
Alojzy
Falla |
społecznik |
|
28 |
Emanuel
Grim |
literatura |
|
29 |
Jan
Czekanowski |
nauka |
|
30 |
Jan Cybis |
sztuka |
|
31 |
Ernest
Wilimowski |
sport (PIŁKARZ HITLEROWSKI !!) |
|
32 |
Gerard
Wodarz |
sport |
|
33 |
Ryszard
Piec |
sport |
|
34 |
Wilhelm
Piec |
sport |
|
35 |
Ewald
Cebula |
sport |
|
36 |
Józef
Biniszkiewicz |
polityka |
|
37 |
Tomasz
Reginek |
Kościół |
|
38 |
Franciszek
Wilczek |
społecznik |
|
39 |
Józef
Musioł |
społecznik |
|
40 |
Paweł
Pośpiech |
samorząd |
|
41 |
Jan
Kowalczyk |
powstania |
|
42 |
Alojzy
Lysko |
społecznik |
|
43 |
Walenty
Roździeński |
literatura |
|
44 |
Jan
Wawrzyniec Czepiel |
oświata |
|
45 |
Franciszek
Michejda |
polityka |
|
46 |
Tadeusz
Michejda |
polityka |
|
47 |
Andrzej
Wantuła |
Kościół |
|
48 |
Jerzy
Ziętek |
samorząd |
|
49 |
Paweł
Dubiel |
społecznik |
|
50 |
Jan
Sztwiertnia |
muzyka |
xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Przygotowałem(Chat GPT) większy katalog. Przyjąłem następujące kryteria:
- historyczny
Górny Śląsk (w
przybliżeniu: Śląsk Opolski, Górnośląski okręg przemysłowy, Śląsk
Cieszyński traktowany osobno tylko tam, gdzie postać działała w ruchu
polskim),
- osoby
z polską identyfikacją narodową albo jednoznacznie związane z polskim
ruchem narodowym, oświatą, kulturą, Kościołem, powstaniami lub polskim
życiem publicznym,
- okres aktywności do 1939 r. (nie oznacza to, że
wszyscy zmarli przed 1939).
To zestawienie
jest bliskie katalogowi biograficznemu, ale przy części XIX-wiecznych postaci
trzeba pamiętać, że identyfikacje bywały bardziej złożone (śląska, katolicka,
polska, lokalna). Wojciech Korfanty jest tu przykładem jednoznacznym – był
jednym z głównych przywódców polskiego ruchu narodowego na Górnym Śląsku i
dyktatorem III Powstania Śląskiego.
I. Działacze narodowi,
politycy, samorządowcy
- Wojciech Korfanty
- Józef Rymer
- Józef Londzin
- Adam Napieralski
- Paweł Stalmach
- Franciszek Michejda
- Tadeusz Michejda
- Jan Michejda
- Jan Jędrysek
- Józef Biniszkiewicz
- Paweł Pośpiech
- Arka Bożek
- Józef Kołoczek
- Jan Kustos
- Alojzy Fizia
- Tomasz Reginek
- Emanuel Morcinek
- Karol Grzesik
- Konstanty Wolny
- Michał Grażyński
- Józef Rymer
- Jan Kędzior
- Roman Lutman
- Wiktor Przybyła
- Jan Sztwiertnia
- Jan Wyglenda
- Paweł Brandys
- Antoni Rostek
- Franciszek Wójcik
- Jan Ludyga-Laskowski
II. Powstańcy śląscy i
wojskowi
- Alfons Zgrzebniok
- Józef Grzegorzek
- Walenty Fojkis
- Kazimierz Zenkteler
- Maciej Mielżyński
- Karol Pniok
- Rudolf Niemczyk
- Teodor Kulik
- Janusz Meissner
- Władysław Musioł
- Stanisław Krzyżowski
- Józef Michalski
- Franciszek Rataj
- Stanisław Mastalerz
- Wacław Stacherski
- Jan Baranowski
- Paweł Cyganek
- Antoni Wolny
- Józef Szafarczyk
- Seweryn Jędrysik
- Robert Oszek
- Alojzy Seget
- Wilhelm Meisel
- Franciszek Płonka
- Józef Kocur
III. Pisarze, poeci,
publicyści
- Józef Lompa
- Karol Miarka
- Juliusz Ligoń
- Stanisław Ligoń
- Norbert Bończyk
- Konstanty Damrot
- Jan Nikodem Jaroń
- Emanuel Grim
- Aleksander Zawadzki (pisarz)
- Walenty Roździeński
- Józef Kachel
- Augustyn Świder
- Wilhelm Szewczyk (hitlerowski żołnierz, potem komunista z PZPR)
- Jan Wantuła
- Andrzej Cienciała
- Paweł Musioł
- Jan Gajda
- Józef Kiedroń
- Jan Kubisz
- Jerzy Probosz
IV. Duchowieństwo i
działacze katoliccy
- August Hlond
- Jan Kapica
- Emil Szramek
- Teodor Kubina
- Józef Londzin
- Józef Gawlina
- Józef Bednorz
- Jan Kudera
- Józef Czempiel
- Karol Koziołek
- Józef Wajda
- Antoni Korczok
- Jan Macha
V. Nauka, technika, medycyna
- Jan Czekanowski
- Ludwik Hirszfeld (związany z
regionem, nie rodowity Górnoślązak)
- Alfons Kuhn
- Jan Mikulicz-Radecki (związki
ze Śląskiem)
- Władysław Dybowski
- Walenty Foryś
- Józef Kostrzewski
- Kazimierz Simmler
- Zygmunt Łempicki
- Jan Bystroń
- Józef Pieter
VI. Artyści i muzycy
- Jan Cybis
- Jan Sztwiertnia
- Ludwik Konarzewski
- Paweł Steller
- Stanisław Ligęza
- Józef Rzymełka
- Józef Brandys
- Karol Stryja (ur. 1915 –
działał przed wojną)
- Feliks Nowowiejski (związany z
Górnym Śląskiem)
- Piotr Rudzki
VII. Sportowcy
- Ernest Wilimowski (piłkarz hitlerowski !!)
- Gerard Wodarz
- Ryszard Piec
- Wilhelm Piec
- Ewald Cebula
- Teodor Peterek
- Leonard Piątek
- Józef Wostal
- Fryderyk Scherfke (związki, nie
rodowity)
- Paweł Cyganek
VIII. Przemysł, gospodarka,
społecznicy
- Wojciech Korfanty (również
gospodarka)
- Karol Godula (niemiecki kapitalista eksploatujący Śląsk)
- Leopold Skulski
- Franciszek Wężyk
- Ignacy Domeyko (związki – nie
Górnoślązak)
- Jan Kiedroń
- Paweł Jureczko
- Andrzej Bień
- Józef Ciszewski
- Antoni Gawron
IX. Nauczyciele, oświata,
działacze lokalni
- Józef Lompa
- Jan Kubisz
- Józef Rymer
- Alojzy Targ
- Franciszek Michejda
- Jan Wawrzyniec Czepiel
- Paweł Koj
- Jan Liguda
- Józef Kiedroń
- Jerzy Różański
X. Dodatkowe nazwiska do
pełnego katalogu (łącznie 180)
- Jan Gajda
- Paweł Dombek
- Antoni Pośpiech
- Józef Płonka
- Franciszek Grzonka
- Józef Rymer junior
- Jan Słowik
- Karol Stryja
- Józef Skrzek (ojciec, działacz
muzyczny)
- Robert Riedel (nie przed 1939 –
pomijany w ścisłym)
- Alojzy Targ
- Józef Musioł
- Janusz Bieniek
- Józef Wróbel
- Antoni Stabik
- Józef Kuczka
- Franciszek Marek
- Janina Omańkowska
- Maria Szymanowska
- Maria Górecka
- Józefina Koniuszowa
- Jadwiga Wajsówna (związki)
- Zofia Kossak-Szatkowska (Śląsk
Cieszyński)
- Paweł Kubisz
- Jan Łysek
- Jerzy Hławiczka
- Józef Pilch
- Rudolf Ranoszek
- Władysław Szklorz
- Jan Broda
- Karol Berger
- Antoni Kajzerek
- Józef Pukowiec
- Maksymilian Basista
- Józef Czyż
- Franciszek Kachel
- Jan Stęślicki
- Stanisław Sopicki
- Leon Witosławski
- Władysław Michejda
Uwagi:
- Nie włączyłem świadomie wielu
wybitnych Niemców górnośląskich
(np. Eichendorff, Hauptmann) ani osób o wyłącznie niemieckiej
identyfikacji.
- Nie włączyłem też części autonomistów śląskich i osób
identyfikujących się głównie jako Ślązacy, jeśli brakowało wyraźnej
polskiej deklaracji.
To jest baza
bardziej do historii polskiego Górnego
Śląska 1800–1939 niż do ogólnej historii regionu.



Brak komentarzy:
Prześlij komentarz